Foucault, une aventure intellectuelle au Collège de France

Van 30 september 2026 tot en met 15 januari 2026 verkent de tentoonstelling “Foucault, une aventure intellectuelle au Collège de France” het parcours van Michel Foucault (1926-1984) in de instelling waar hij van 1970 tot 1984 doceerde. Ter gelegenheid van de honderdste verjaardag van zijn geboorte schetsen onuitgegeven manuscripten, archieven en audio- en videogetuigenissen de beweging van een denken dat nog altijd diep actueel is.

Op 12 april 1970 wordt de filosoof Michel Foucault, een even geprezen als omstreden auteur van Histoire de la folie à l’âge classique en Les Mots et les Choses, gekozen tot hoogleraar aan het Collège de France, op de leerstoel Histoire des systèmes de pensée. Die verkiezing is allesbehalve vanzelfsprekend voor een onderzoeker die aanvankelijk psychologie doceerde maar weigert zich aan disciplinaire grenzen te binden, en wiens loopbaan al wordt gekenmerkt door opvallende momenten en sterke politieke engagementen. Ze luidt een intellectueel avontuur van bijna veertien jaar in, waarvan de weerklank vandaag nog steeds hoorbaar is, zoals de vruchtbaarheid van de concepten “gouvernementalité”, “biopolitique”, “pouvoir pastoral” of “régime de vérité” getuigt.

Zijn colleges aan het Collège de France zijn veel meer dan een schets van het geschreven werk. Ze bieden hem de kans nieuwe terreinen te verkennen en nieuwe hypothesen te toetsen. Hun uitstraling begint al vroeg met een groot publiekssucces en de vrije verspreiding van opnamen en getypte uitwerkingen. Ze overstijgt snel de grenzen van Frankrijk, dankzij een internationaal gehoor en de talrijke verblijven van de filosoof in het buitenland, met name in de Verenigde Staten, Brazilië en Japan. De postume publicatie van de colleges, en daarna hun vertalingen over de hele wereld, maken ervan een volwaardig werk, even veel gelezen en geciteerd als de boeken die tijdens zijn leven verschenen. Zo krijgt zijn denken een onverwacht tweede leven, omdat het de manier waarop men zijn inzetten begrijpt vernieuwt en zijn methode verhelderd.

De honderdtal getoonde stukken – onuitgegeven manuscripten, persoonlijke voorwerpen, audio- en videoarchieven – tekenen een internationale, bliksemsnelle loopbaan die te vroeg werd onderbroken en een aanzienlijke wetenschappelijke nalatenschap achterliet. De tentoonstelling laat met name de samenhang en de duurzaamheid zien van een denken dat voortdurend in beweging was en zich verzette tegen etikettering.