Le Mahomet des historiens : Un Mahomet des Lumières, le Prophète chez les auteurs européens des 17e et 18e siècles

In het verlengde van de cyclus Le Coran des historiens (2019) bieden het ICI en het IREL (Institut d'étude des religions et de la laïcité) een nieuwe reeks conferenties aan, gewijd aan de historische studie van Mahomet.

Dit initiatief steunt op het collectieve werk Le Mahomet des historiens (Cerf, 2025), waarin het onderzoek van ongeveer vijftig internationale specialisten over Mahomet, profeet van de islam, is samengebracht.

Op basis van islamitische en niet-islamitische bronnen kruisen hun onderzoeken verschillende disciplines in een historische benadering.

Ze tonen de veelheid aan tradities, interpretaties en voorstellingen rond Mahomet of Muhammad doorheen de eeuwen, in uiteenlopende culturele en intellectuele contexten.

Voor deze tweede conferentie onderzoekt John Tolan, samen met Mohammad Ali Amir-Moezzi mede-redacteur van Le Mahomet des historiens, de figuur van de Profeet in de geschriften van Verlichtingsauteurs in het Westen.

In 1649 leidde de Engelse Burgeroorlog onder Oliver Cromwell tot de terechtstelling van koning Charles I; in datzelfde jaar werd in Londen de eerste Engelse vertaling van de Koran gepubliceerd.

Voor sommige royalisten waren beide gebeurtenissen met elkaar verbonden: zij schilderden Cromwell af als een “nieuwe Mahomet” die de morele en religieuze grondslagen van de natie bedreigde.

Omgekeerd maakten veel Engelse en Franse auteurs uit de 18e eeuw van de islamitische profeet een wapen tegen de almachtige en corrupte anglicaanse en katholieke kerken.

Mahomet, beschouwd als bedrieger of als hervormer, kwam zo centraal te staan in de Europese debatten over de verhoudingen tussen Kerk, koningschap en volk.

Over de spreker John Tolan is gespecialiseerd in de culturele en religieuze contacten tussen de Arabische en Latijnse wereld in de Middeleeuwen.

Hij studeerde aan Yale, Chicago en vervolgens aan de EHESS, en doceerde aan universiteiten in Amerika, Europa, Afrika en het Midden-Oosten. Hij is momenteel emeritus hoogleraar geschiedenis aan de Université de Nantes.

Hij is auteur van talrijke artikelen en boeken, waaronder Mahomet l'européen : une histoire des représentations du Prophète en Occident (Albin Michel, 2018) en Nouvelle histoire de l'islam (Tallandier, 2022).