Dvořák

Antonín Dvořák (/ˈantoɲiːn ˈdvor̝aːk/ Luister), geboren op 8 september 1841 in Nelahozeves (koninkrijk Bohemen) en overleden op 1 mei 1904 in Praag, was een Tsjechische componist uit Bohemen (toen deel van het Oostenrijkse Keizerrijk). Hij behoort tot de eerste Tsjechische componisten die internationale bekendheid verwierven en is een van de grootste componisten van de tweede helft van de 19de eeuw. Hij was zeer veelzijdig en maakte furore zowel in de kamermuziek als in de orkestmuziek, de kerkmuziek en de opera. Hij gebruikte vaak ritmes en andere elementen uit de volksmuziek van Moravië en zijn geboortestreek Bohemen, naar het voorbeeld van zijn voorganger Bedřich Smetana.

Dvořák toonde al vroeg muzikaal talent en bleek al op zesjarige leeftijd een begaafd violist. Hij studeerde aan de orgelschool in Praag en speelde daarna altviool in het orkest van het Théâtre provisoire de Prague, terwijl hij ook begon met componeren. De eerste openbare uitvoeringen van zijn werken vonden in 1872 in Praag plaats. Doordat hij enkele van zijn werken naar een jury stuurde om een beurs te verkrijgen, trok hij in 1874 de aandacht van gerenommeerde figuren uit de muziekwereld. In 1877 beval Johannes Brahms Dvořák aan bij zijn uitgever, Fritz Simrock, die hem kort daarna opdracht gaf tot de Danses slaves. Het commerciële en kritische succes van dit werk bezorgde hem internationale bekendheid.

Dvořáks Zesde symfonie en zijn Stabat Mater oogstten in 1882 en 1883 veel succes in Londen, wat tot talrijke andere uitvoeringen in het Verenigd Koninkrijk leidde. Gedurende zijn carrière bezocht hij Engeland meerdere keren en dirigeerde hij vaak concerten met zijn eigen werken. Hij componeerde zijn Zevende symfonie in 1885 voor Londen. Tijdens een bezoek aan Rusland in maart 1890 dirigeerde hij concerten met zijn eigen muziek in Moskou en Sint-Petersburg. In 1891 werd hij benoemd tot hoogleraar aan het conservatorium van Praag. Tussen 1890 en 1891 componeerde hij zijn Trio Dumky, een van zijn bekendste kamermuziekwerken.

In 1892 vestigde hij zich in de Verenigde Staten om directeur te worden van het Nationaal Conservatorium voor Muziek in New York. In de Verenigde Staten componeerde hij zijn twee bekendste orkestwerken: de Symphonie du Nouveau Monde, die hem internationale erkenning bracht, en het Celloconcert, een van de meest gewaardeerde werken in het genre. Hij bracht de zomer van 1893 door in Spillville in Iowa, waar hij zijn bekendste kamermuziekwerk componeerde, een strijkkwartet dat later het Amerikaans kwartet werd genoemd. De economische crisis van april 1893 trof echter rechtstreeks de financiering van het nationaal conservatorium. Het gemiste inkomen, gecombineerd met een groeiend heimwee, bewoog hem ertoe de Verenigde Staten te verlaten en in 1895 naar Bohemen terug te keren. Overladen met eerbewijzen wijdde hij zich vervolgens vooral aan het componeren van symfonische gedichten en opera.

Zijn tien opera's, met uitzondering van de eerste, hebben allemaal een Tsjechisch libretto en beogen de Tsjechische nationale geest uit te drukken, net als sommige van zijn koorwerken. Zijn bekendste opera is Rusalka, in 1901 gecreëerd. Van zijn kortere werken wordt de zevende Humoresque eveneens veel gespeeld en opgenomen. Het Festival international de musique Dvořák de Prague is een belangrijke concertreeks die elk jaar wordt georganiseerd om het leven en werk van de componist te vieren.