Johann Sebastian Bach

Jean-Sébastien Bach (in het Duits: Johann Sebastian Bach) is een Duitse componist en musicus, geboren op 21 maart 1685 (31 maart volgens de Gregoriaanse kalender) in Eisenach in het hertogdom Saksen-Eisenach, en overleden op 28 juli 1750 in Leipzig. Hij wordt vaak de “Cantor van Leipzig” genoemd.

Als belangrijkste lid van een muzikantenfamilie speelde zijn carrière zich volledig af in Midden-Duitsland, in zijn geboortestreek. Aanvankelijk was hij in dienst van kleine gemeenten en vorstelijke hoven zonder politiek belang, later van de gemeenteraad van Leipzig, die hem weinig waardering toonde: nooit kreeg hij een post die paste bij het genie dat de hedendaagse muziekwetenschap in hem erkent en bij zijn belang voor de geschiedenis van de westerse muziek, ondanks de waardering van sommige Duitse vorsten, zoals Frederik de Grote.

Zijn eerste opleiding kreeg hij van zijn vader, Johann Ambrosius Bach. Na de dood van die laatste zette zijn oudere broer, Johann Christoph Bach, die opleiding voort; daarnaast was er ook zelfstudie: Jean-Sébastien, gepassioneerd door zijn vak, kopieerde en bestudeerde zonder ophouden de werken van zijn voorgangers en tijdgenoten, en ontwikkelde zijn compositorische kennis, in het bijzonder het contrapunt, tot een niveau dat voor die tijd onbekend was en sindsdien nooit is overtroffen.

Jean-Sébastien Bach was een virtuoos op meerdere instrumenten: viool en altviool, maar vooral klavecimbel en orgel. Op die twee laatste instrumenten wekten zijn uitzonderlijke gaven de bewondering en verbazing van al zijn toehoorders; hij beweerde alles op het eerste gezicht te kunnen spelen en kon op staande voet een fuga voor drie stemmen improviseren. Hij had ook een erkende en veelgevraagde deskundigheid op het gebied van instrumentbouw.

Op het kruispunt van de belangrijkste Europese muziektradities (Duits, Frans en Italiaans) bracht hij een voor zijn tijd zeer vernieuwende synthese tot stand. Hoewel hij geen nieuwe muziekvorm creëerde, beoefende hij alle genres die in zijn tijd bestonden, met uitzondering van de opera; in al die domeinen toonden zijn composities, waarvan er slechts een tiental tijdens zijn leven werd gedrukt, uitzonderlijke kwaliteit op het gebied van melodische inventiviteit, contrapuntische ontwikkeling, harmonische kennis en lyriek.

De muziek van Bach bereikt het perfecte evenwicht tussen contrapunt en harmonie, voordat die laatste vanaf het midden van de achttiende eeuw de overhand kreeg. Hij is in het bijzonder de grote meester van de fuga, het koraalvoorspel, de religieuze cantate en de suite, die hij tot het hoogste niveau van volmaaktheid bracht. De bestemming van zijn werken hing sterk af van de functies die hij vervulde: orgelwerken in Arnstadt, Mühlhausen of Weimar, kamer- en orkestwerken in Köthen, en vooral religieuze werken in Leipzig.

Jean-Sébastien Bach, afkomstig uit een lutherse achtergrond, werd geïnspireerd door een diepe christelijke geloofsovertuiging. Zijn tijdgenoten zagen hem vaak als een streng musicus, te geleerd en minder op de toekomst gericht[Quoi ?] dan sommige van zijn collega's. Hij leidde talrijke leerlingen op en gaf zijn kennis door aan verschillende van zijn zonen die musicus werden, voor wie hij talloze didactische stukken componeerde; hij liet echter geen geschriften of verhandelingen na. Maar het laatste deel van zijn leven was gewijd aan het componeren, verzamelen en in definitieve vorm brengen van meesterwerken of cycli die zijn theoretische bijdrage samenvatten en concretiseren, een soort “muzikaal testament”.