Boris Vian

Boris Vian, geboren op 10 maart 1920 in Ville-d'Avray (Seine-et-Oise) en overleden op 23 juni 1959 in Parijs 7e, was een Franse schrijver, dichter, tekstschrijver, ingenieur, zanger, muziekcriticus, jazzmuzikant (trompettist) en artistiek directeur.

Vian studeerde als ingenieur aan de École centrale en hield zich daarnaast bezig met scenarioschrijven, vertalen (Amerikaans Engels), lezingen geven, acteren en schilderen.

Onder het pseudoniem Vernon Sullivan publiceerde hij verschillende romans in de Amerikaanse stijl, waaronder J'irai cracher sur vos tombes, dat voor opschudding zorgde en leidde tot een opzienbarend proces. Hoewel de geschriften van Vernon Sullivan Boris Vian in aanraking brachten met justitie en de belastingdienst, brachten ze hem zoveel geld op dat hij zei dat “Vernon Sullivan Boris Vian onderhield”. Hij gebruikte andere pseudoniemen, soms in de vorm van een anagram, zoals Bison Ravi of Brisavion, om een grote hoeveelheid geschriften te ondertekenen.

Boris Vian beoefende verschillende literaire genres: poëzie, documentaire werken, kronieken, novellen, toneelstukken en filmscenario's. Zijn werk is een mijnschacht waarin in de 21e eeuw nog steeds nieuwe manuscripten worden ontdekt. Zijn bibliografie is moeilijk te dateren, omdat hij zijn manuscripten niet altijd zelf dateerde. Zo geven Noël Arnaud in Vies parallèles de Boris Vian en Claude J. Rameil, die diepgaand onderzoek doen, niet dezelfde data als de naasten van de auteur voor het verschijnsjaar van werken als de Cent sonnets.

Hij maakte ook schilderijen, tekeningen en schetsen, die in 1946 als bijlage bij La Nouvelle Revue française werden tentoongesteld. In 2011-2012 was hem in de Bibliothèque nationale de France een tentoonstelling gewijd.

Vijftien jaar lang promootte hij de jazz, die hij vanaf 1937 beoefende in de Hot Club de France. Zijn kronieken, verschenen in Combat, Jazz-hot en Arts, werden in 1982 gebundeld als Écrits sur le jazz. Hij maakte de achtenveertig radio-uitzendingen Jazz in Paris, waarvan de teksten, in het Engels en het Frans, bestemd waren voor een New Yorkse radiozender en waarvan de manuscripten in 1996 in een tweetalige uitgave werden samengebracht.

Zijn literaire werk, tijdens zijn leven weinig gewaardeerd, werd vanaf 1960-1970 geprezen. L'Écume des jours, met zijn taalspelletjes en personages met een sleutel, werd een klassieker en wordt op middelbare scholen bestudeerd.

“Hoewel hij in zijn korte leven de meest uiteenlopende activiteiten ontplooide, behoort zijn naam tegenwoordig tot de belangrijkste van de Franse literatuur.”

Hoewel hij als pessimist bekendstond, hield Boris Vian van het absurde, het feest en het spel. Hij was de uitvinder van woorden en systemen, waaronder denkbeeldige machines en woorden die in het dagelijks gebruik zijn overgegaan. Hij ontwierp originele uitvindingen toen hij aan de École centrale Paris studeerde. Zijn beroemdste denkbeeldige machine was de pianocktail, een instrument om drankjes te maken terwijl je je laat meevoeren door de muziek.

Boris Vian overleed in 1959 (op 39-jarige leeftijd) na een hartaanval tijdens de vertoning van de filmbewerking van zijn boek J'irai cracher sur vos tombes. Als aanhanger van Alfred Jarry en van een zekere vorm van surrealisme werd hij door zijn lidmaatschap van het Collège de 'Pataphysique een Satrape, en het college bracht hem hulde door de schijnbare dood van de “Transcendant Satrape” aan te kondigen.