Basilique Notre-Dame de Fourvière

De basiliek Notre-Dame de Fourvière torent sinds het eind van de 19de eeuw boven de stad Lyon uit, op de top van de heuvel van Fourvière.

Ze is ongeveer gebouwd op de plek van het vroegere forum van Trajanus, Forum vetus. Midden in de middeleeuwen werd op deze plek een verering ingesteld van de heilige Thomas van Canterbury, en al snel ook van de Maagd Maria. Deze dubbele verering kreeg vorm met de bouw vanaf 1630 van een devotieplaats, de kapel Saint-Thomas van Lyon. Na een gelofte in 1642 van de schepenen van Lyon om een pestepidemie van de stad af te wenden, ontstond een jaarlijkse bedevaart. In de 19de eeuw werd op initiatief van kardinaal Louis-Jacques-Maurice de Bonald een vergulde standbeeld van Maria op de klokkentoren van de kapel geplaatst; de toren werd bij die gelegenheid verhoogd en versterkt.

Tegelijk werd het voorstel om een basiliek te bouwen aanvaard, zowel om de steeds talrijkere bezoekers te ontvangen als uit dank voor de bescherming van Lyon tijdens de Frans-Duitse oorlog van 1870. De bouw begon in 1872.

De architectuur van de basiliek, in neo-byzantijnse stijl, is het werk van Pierre Bossan. Omdat hij om gezondheidsredenen het toezicht op de bouw van ver moest uitoefenen, droeg hij een groot deel van de uitvoering over aan Louis Sainte-Marie Perrin. De zeer bijzondere architectuur van het gebouw bezorgde het talrijke bewonderaars, maar ook zeer heftige kritiek.

De basiliek is sinds de oprichting eigendom van de commissie van Fourvière en niet van het aartsbisdom, en valt daardoor niet onder de wet van 1905 en blijft particulier eigendom, mede dankzij de diplomatie van burgemeester Édouard Herriot, die minder antiklerikaal was dan zijn voorganger Jean-Victor Augagneur. Ondanks die status kreeg de basiliek aan het eind van de 20ste eeuw toch een officiële erkenning als Lyonees monument. Het gebouw werd op 26 september 1977 ingeschreven in de aanvullende inventaris van historische monumenten; daarna werd het op 15 oktober 1998 erkend als van openbaar nut, kort voor de inschrijving op de Werelderfgoedlijst op 5 december van hetzelfde jaar, als onderdeel van de historische site van Lyon. Ten slotte werd het op 25 maart 2014 als historisch monument geklasseerd.

De basiliek is een van de meest zichtbare herkenningspunten van de agglomeratie en een van de symbolen van de stad Lyon. Ze geeft Lyon de status van “Mariastad”. Jaarlijks worden ongeveer twee miljoen pelgrims en toeristen in de basiliek ontvangen. Het basilicacomplex omvat niet alleen het gebouw, de kapel Saint-Thomas en het standbeeld, maar ook de panoramische esplanade en de jardin du Rosaire.