Aretha Franklin

Aretha Louise Franklin, geboren op 25 maart 1942 in Memphis (Tennessee) en overleden op 16 augustus 2018 in Detroit (Michigan), is een Amerikaanse zangeres, pianiste en singer-songwriter van soul, jazz, gospel en rhythm and blues. Ze wordt vaak “The Queen Of Soul” (“de Koningin van de Soul”) genoemd.

Als strijdster voor de burgerrechten naast Martin Luther King, een vrouw van karakter, diva en woordvoerder van een heel volk, geldt Aretha Franklin als de meest invloedrijke Afro-Amerikaanse zangeres van de twintigste eeuw. Haar albums I Never Loved a Man uit 1967, Lady Soul uit 1968 en Young, Gifted & Black uit 1972 herdefinieerden de codes van de hedendaagse muziek, doordat zij samen met Ray Charles de soulmuziek, die R&B en gospel combineert, populair maakte. Tot haar grootste hits behoren de nummers Think, Respect, (You Make Me Feel Like) A Natural Woman, I Say a Little Prayer, I Never Loved A Man, Ain't No Way, I Knew You Were Waiting met George Michael in duet, Freeway of Love, Chain of Fools en Angel.

Onder de Amerikaanse strijders werd Chain of Fools een protestlied tegen de oorlog in Vietnam. Respect werd in 1967 een feministische hymne en het symbool van de strijd van de Afro-Amerikaanse gemeenschap voor haar vrijheid.

Arethas invloed op de hedendaagse muziek is groot; zij baande de weg voor andere grote vrouwelijke artiesten, zoals Patti LaBelle, Donna Summer, Natalie Cole, Whitney Houston, Amy Winehouse, Mariah Carey, Mary J. Blige, Beyoncé, Adele en Alicia Keys. Ook Tom Jones, Elton John, Freddie Mercury, Prince, David Bowie en Luther Vandross erkennen de invloed van de zangeres op hun manier van musiceren en zingen. Aretha Franklin was inderdaad een van de eerste artiesten die zichzelf op de piano begeleidde, en zij populariseerde het melisme in de hedendaagse muziek, een techniek waarbij één en dezelfde lettergreep over meerdere noten wordt gezongen.

Zij is de zangeres met de meeste noteringen in de geschiedenis van de Amerikaanse platenindustrie, met 112 nummers in de Amerikaanse hitlijsten, waaronder twintig nummer 1-hits in de R&B-categorie. Met meer dan 80 miljoen verkochte exemplaren is zij nog altijd de vrouwelijke artiest die de meeste vinylplaten heeft verkocht en, meer in het algemeen, een van de artiesten die het meeste heeft verkocht.

Met achttien Grammy Awards behoort Aretha Franklin tot de meest bekroonde artiesten van de Verenigde Staten. In 1987 was zij de eerste vrouw die werd opgenomen in de Rock and Roll Hall of Fame. Zij ontving de nationale kunstmedaille en de presidentiële Vrijheidsmedaille, de hoogste onderscheiding voor een Amerikaanse burger. In 2010 en 2023 zette het tijdschrift Rolling Stone haar op de eerste plaats in de ranglijst van de beste zangers aller tijden. In 2019 kende de jury van de Pulitzerprijs haar postuum de prijs toe “voor haar onuitwisbare bijdrage aan de Amerikaanse muziek en cultuur gedurende meer dan vijf decennia”. In 2020 publiceerde Rolling Stone zijn ranglijst van de 500 beste albums aller tijden, opgesteld in samenwerking met driehonderd muziekprofessionals. Aretha staat er met vier albums in de lijst: I Never Loved A Man (The Way I Love You) (13e), Lady Soul (75e), Amazing Grace (154e, het bestverkochte gospelalbum ooit) en Young, Gifted & Black (388e).

Bij haar overlijden werden haar inzet voor vrouwen en de Afro-Amerikaanse gemeenschap geprezen, evenals haar artistieke talent.